Uzupełniający sądowy dział spadku (i podział majątku) – brak ujęcia wszystkich składników majątku
Dział spadku – ogólne zasady
- Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu.
- Jest on przeprowadzany na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
- Uzupełniający dział spadku przeprowadzony przez sąd jest instytucją prawną umożliwiającą przeprowadzenie dodatkowego podziału majątku, który nie został objęty pierwszym postępowaniem działowym.
- Taka sytuacja może wystąpić, gdy po prawomocnym zakończeniu pierwotnego postępowania ujawnią się nowe składniki majątkowe, które wcześniej nie były uwzględnione.
Podstawa prawna i przesłanki
- Podstawą prawną uzupełniającego działu spadku są przepisy Kodeksu cywilnego (KC), w szczególności art. 1038 § 1 KC.
- Uzupełniający sądowy dział spadku jest możliwy w sytuacjach, gdy:
- W pierwszym postępowaniu działowym nie objęto wszystkich składników majątku zmarłego.
- Nowo ujawnione składniki majątkowe nie zostały podzielone przez spadkobierców w drodze umowy
- Przyczyny nieobjęcia wszystkich składników majątku mogą być różne, jednak bez względu na nie, prawo do wnioskowania o uzupełniający dział spadku przysługuje każdemu ze spadkobierców.
Sytuacje, gdy nie ujęto wszystkich składników majątku
- Praktyczne sytuacje mogą obejmować:
- Pominięcie nieruchomości lub ruchomości, które z różnych przyczyn nie zostały uwzględnione w pierwotnym postępowaniu
- Brak uwzględnienia środków pieniężnych, kont bankowych lub innych aktywów finansowych.
- Nieprzeprowadzenie działu przedsiębiorstwa prowadzonego przez zmarłego
Zasada – dążenie przez sąd do ustalenia pełnego składu majątku
- Niezależnie od możliwości przeprowadzenia podziału uzupełniającego sąd powinien w postępowaniu dążyć do ustalenia pełnego składu majątku podlegającego podziałowi – niezależnie od stanowiska uczestników postępowania – i w sowim wyroku uwzględnić wszelki majątek wymagający podziału
- Generalnie sądowe sprawy dotyczące podziału majątku – takie jak dział spadku – mają za zadanie kompleksowo rozstrzygać o wszystkich kwestiach związanych z majątkiem wspólnym i jego podziałem, a więc również m.in. o przynależności poszczególnych przedmiotów do majątku wspólnego, o żądaniu ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego – i odwrotnie – podlegają zwrotowi, a także o roszczeniach z tytułu posiadania rzeczy, pobranych pożytkach, wierzytelnościach, czy spłaconych długach
Wniosek
- Jeśli jednak z jakichkolwiek przyczyn – przeoczenia, zatajenia lub ukrycia części przedmiotów i niezgłoszenia ich do podziału – nie objęto podziałem wszystkich składników majątku wspólnego, to każde z małżonków może wystąpić w odrębnym postępowaniu o przeprowadzenie podziału uzupełniającego odnośnie do przedmiotów, które nie zostały objęte orzeczeniem o podziale
UWAGA: Te same zasady dotyczą podziału majątku wspólnego byłych małżonków.
