Kto wybiera sposób zniesienia współwłasności?

współwłasność

Zagadnienie to bywało różnie oceniane w orzecznictwie sądów, dlatego wątpliwości wyjaśnił Sąd Najwyższy.

  • Kiedy ma miejsce zgodny wniosek stron?

Zgodny wniosek ma miejsce jedynie wówczas, gdy uzgodnieniem uczestników objęte są wszystkie istotne w postępowaniu o zniesienie współwłasności kwestie łącznie tj:

  • sposób zniesienia
  • wysokość dopłat
  • oraz warunki ich spłaty

Co więcej, „zgodność” wniosku powinna być niewątpliwa. Nie może być domniemywana ani interpretowana z niedostatecznie jasnych oświadczeń procesowych stron lub zachowań w trakcie postępowania.

  • Czy kiedy współwłaściciel wnosi o przyznanie nieruchomości na własność drugiemu i domaga się spłaty na swoją rzecz, a drugi współwłaściciel chce mieć nieruchomość na własność, ale nie chce jej spłacać, mamy do czynienia ze zgodnym wnioskiem stron?

Nie. Strony są wprawdzie zgodne co do sposobu zniesienia współwłasności, ale nie są zgodne co do kwestii  spłaty.

  • Co powinien zrobić Sąd w takiej sytuacji?

Sąd powinien sprawdzić, czy zachodzą warunki do podziału nieruchomości w naturze, a jeśli okaże się, że tak – dokonać podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne.

Podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, w razie braku zgodnego wniosku, jest podział fizyczny rzeczy wspólnej, jako najbardziej sprawiedliwy i pożądany.

  • A kiedy podział nieruchomości okaże się niemożliwy?

Sąd ma wybór między przyznaniem rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, a sprzedażą licytacyjną. Jednak wybór ten nie może być dokonany bez rozważenia, czy w razie przyznania rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty, ma on realne możliwości jej uiszczenia.

  • Co w sytuacji, gdy żaden ze współwłaścicieli nie przyznania mu nieruchomości i obciążenia spłatami?

Powinna wtedy nastąpić sprzedaż, ponieważ to do właściciela, a nie do Sądu, należy ocena czy rzecz jest mu potrzebna.

  • W jaki sposób Sąd powinien ustalić, czy istnieje możliwość spłaty?

Sąd powinien ustalić, czy strona, której przyznawana będzie nieruchomość ma realną możliwość spłaty. Nie może jedynie zakładać, że tak będzie, teoretycznie rozważając, że może nieruchomość sprzedać lub wydzierżawić, jeśli nie poprzedzi tego ustaleniami faktycznymi co do możliwości kredytowych, ewentualnie możliwości sprzedaży lub wydzierżawienia.

Photo by Erol Ahmed on Unsplash

Create your account

Zadzwoń
Dojazd