Wprowadzenie: gdy kupiony produkt nie spełnia oczekiwań
Każdemu zdarzyło się kupić produkt, który nie spełniał obietnic sprzedawcy, nie funkcjonował prawidłowo albo przestał funkcjonować po pewnym czasie. W takich sytuacjach często słyszymy o „wadzie towaru” albo o „niezgodności towaru z umową”.
Wada towaru – co to znaczy w świetle prawa?
Zgodnie z Kodeksem cywilnym, towar ma wadę fizyczną, jeżeli:
- nie ma właściwości, które powinien mieć ze względu na cel, do jakiego jest przeznaczony,
- nie ma właściwości, o których sprzedawca zapewnił kupującego (np. w reklamie, opisie, prezentacji produktu),
- został wydany w stanie niezupełnym (np. brak części lub akcesoriów),
- został zamontowany lub uruchomiony nieprawidłowo, jeśli czynność ta należała do sprzedawcy.
Wada to więc każda nieprawidłowość, która obniża wartość lub użyteczność rzeczy w stosunku do tego, co zostało obiecane kupującemu.
W praktyce może to być np.:
- niesprawny telefon komórkowy czy laptop,
- zmywarka, która nie kończy cyklu zmywania,
- kurtka, która przemaka mimo oznaczenia „wodoodporna”,
- mebel o innym kolorze niż w zamówieniu
- niekompletny zestaw garnków czy naczyń
Wada prawna – rzadziej spotykana, ale równie istotna
Wada prawna występuje najczęściej wtedy, gdy:
- sprzedawca sprzedał rzecz, która nie była jego własnością,
- rzecz jest obciążona prawem osoby trzeciej (np. zastawem, prawem do korzystania, egzekucją komorniczą)
W takiej sytuacji kupujący ma prawo domagać się ochrony na równi z przypadkami wad fizycznych – bo rzecz nie może być w pełni użytkowany zgodnie z umową.
Czym jest niezgodność towaru z umową?
Od 1 stycznia 2023 r. obowiązują w Polsce przepisy wdrażające unijną dyrektywę 2019/771, które wprowadziły pojęcie niezgodności towaru z umową. Dotyczy ono wszystkich umów sprzedaży zawieranych z konsumentami. W praktyce pojęcia „wad towary” i „niezgodności towaru z umową” nadal są często stosowane zamienni, jednak warto wiedzieć, że zagadnienia te regulują obecnie dwie odrębne ustawy. Kodeks cywilny reguluje rękojmię za wady w umowach między przedsiębiorcami oraz między dwiema osobami fizycznymi, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Natomiast ustawa o prawach konsumenta reguluje zagadnienia związane z odpowiedzialnością przedsiębiorcy wobec konsumenta (i jednoosobowego przedsiębiorcę traktowanego na podobnych zasadach, co konsument).
Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta, towar jest niezgodny z umową, jeżeli:
- nie odpowiada opisowi, wzorowi lub próbce przedstawionej konsumentowi,
- nie nadaje się do celu, do jakiego jest zazwyczaj używany produkt tego rodzaju,
- nie jest dostarczony z kompletnym wyposażeniem (np. brak ładowarki, instrukcji, kabla),
- nie jest zgodny z zapewnieniami sprzedawcy lub producenta, np. co do jakości, trwałości czy funkcjonalności.
Oznacza to, że nawet jeśli produkt działa, ale nie spełnia warunków uzgodnionych w umowie albo wynikających z próbek, katalogów czy zapewnień sprzedawcy, może być uznany za niezgodny z umową.
Jakie prawa przysługują konsumentowi przy wadzie lub niezgodności towaru z umową
Jeśli towar ma wadę lub jest niezgodny z umową, konsument może żądać:
- Naprawy lub wymiany towaru na nowy – sprzedawca powinien zrobić to nieopłatnie e i w rozsądnym czasie.
- Obniżenia ceny – gdy naprawa lub wymiana jest niemożliwa albo nadmiernie utrudniona.
- Odstąpienia od umowy – czyli zwrotu pieniędzy, jeśli wada jest istotna i uniemożliwia korzystanie z towaru.
Sprzedawca ma obowiązek ustosunkować się do reklamacji w ciągu 14 dni kalendarzowych. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji za zasadną.
Jak skutecznie dochodzić swoich praw
Aby zwiększyć szanse na pozytywne rozpatrzenie reklamacji:
- zgłoś wadę na piśmie lub w wiadomości e-mail, ale zażądaj potwierdzenia zgłoszenia wady – jeśli nie otrzymasz go niezwłocznie, wyślij pismo z reklamacją pocztą – – podaj datę zakupu, opis wady i żądanie (naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy),
- zachowaj dowód zakupu – nie musi to być paragon, wystarczy potwierdzenie płatności lub korespondencja,
- działaj szybko – najlepiej niezwłocznie po zauważeniu nieprawidłowości
- przed oddaniem lub odesłaniem towaru do naprawy lub wymiany zrób dokładną dokumentacją zdjęciową i filmową oraz zadbaj aby sprzedawca spisał protokół ze zdjęciami wskazujący na stan towaru przy jego przekazaniu – w ten sposób unikniesz sytuacji, w której towar zostanie uszkodzony w serwisie czy transporcie, a sprzedawca obciąży Cię odpowiedzialnością
- jeśli sprzedawca odmawia uznania reklamacji, najlepiej skonsultuj się z prawnikiem – często wystarczy profesjonalne przedsądowe pismo, aby sprawa zakończyła się pomyślnie.
Podsumowanie: znaj swoje prawa i korzystaj z ochrony prawnej
Wady towaru i niezgodność z umową to nie tylko pojęcia prawnicze – to realne mechanizmy, które chronią konsumenta przed nieuczciwymi praktykami i nieudanymi zakupami.
Każdy sprzedawca ma obowiązek dostarczyć towar zgodny z umową, a każdy kupujący ma prawo żądać naprawy, wymiany lub zwrotu pieniędzy.
Świadomość swoich praw to najlepszy sposób na uniknięcie strat finansowych i stresu.
A w przypadku sporu – warto pamiętać, że kancelaria specjalizująca się w odpowiedzialności za wady i prawie konsumenckim może skutecznie pomóc w uzyskaniu należnego odszkodowania lub zwrotu kosztów.
Jeżeli potrzebujesz wsparcia w stwierdzeniu niezgodności z umową, skorzystaj z pomocy adwokata z Opola stacjonarnie lub online i odezwij się do nas drogą mailową lub telefoniczną.
