Kiedy można wystąpić o rozwód?
W Polsce rozwód jest uregulowany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie z art. 56 tego kodeksu, rozwód może zostać orzeczony, jeśli między małżonkami doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że występuje łącznie: brak więzi emocjonalnej (uczuciowej), brak więzi fizycznej, brak więzi gospodarczej (tj. wspólnego zarządzania finansami, majątkiem, wspólnego podejmowania decyzji co do bieżących wydatków).
Rozwód może być uznany, gdy rozpad tych więzi jest trwały i zupełny, a pożycie małżeńskie nie może zostać naprawione, czyli nie istnieje szansa na kontynuowanie małżeństwa.
Nie ma określonego konkretnego terminu, po którym można wystąpić o rozwód. Aby jednak rozpad małżeństwa został uznany za trwały, w praktyce musi minąć co najmniej kilka miesięcy.
Główne przyczyny rozwodu
Rozwód może zostać orzeczony na żądanie tylko jednej ze stron, a jeśli obie strony wyrażają zgodę, proces jest szybszy i prostszy.
Przyczyną rozwodu może być np. niewierność małżonka, przemoc domowa, alkoholizm lub inne uzależnienia, brak porozumienia i ciągłe konflikty, wygaśnięcie uczuć i faktyczna separacja.
Zgoda na rozwód czy orzekanie o winie?
Rozwód może przebiegać w trzech wariantach:
- za obopólną zgodą: jeśli oboje małżonkowie zgadzają się na rozwód i nie chcą orzekania o winie, postępowanie jest szybsze i mniej stresujące. W takim przypadku proces trwa średnio 3–6 miesięcy.
- z orzekaniem o winie jednej stron: jeśli jedna ze stron chce udowodnić winę drugiej
- z orzekaniem o winie obu stron: jeśli obie strony chcą orzekania o winie drugiego małżonka
W sytuacji, gdy sąd ma rozpatrywać kwestię winy jednego lub obojga małżonków, proces może trwać od roku do nawet kilku lat, w zależności od tego okoliczności i ilości przeprowadzanych dowodów. W takiej sytuacji należy odpowiednio przygotować się do rozwodu i zgromadzić dowody winy małżonka, ponieważ winę trzeba wykazać, sąd nie przyjmie jej z urzędu. Wina może polegać m.in. na uzależnieniach, zaniedbaniach, agresji, przemocy fizycznej i psychicznej, samowolnym i bezpodstawnym odseparowaniu się od małżonka.
Kwestie majątkowe a sprawa rozwodowa
W sprawie rozwodowej sąd dokona podziału majątku wyłącznie, jeśli nie spowoduje to przedłużenia postępowania, co w praktyce oznacza, że dokona podziału majątku tylko wtedy, gdy małżonkowie przedstawią zgodny projekt takiego podziału. Jeśli między małżonkami jest spór co do sposobu podziału i wartości majątku, konieczne będzie przeprowadzenie osobnego postępowania, po rozwodzie i taka sytuacja dotyczy większości przypadków. Nic nie stoi również na przeszkodzie, by po rozwodzie byli małżonkowie podzielili majątek np. u notariusza w formie aktu notarialnego, jeśli dojdą do porozumienia w tym zakresie.
Władza rodzicielska, kontakty i opieka nad dziećmi
Jeśli małżonkowie mają małoletnie dzieci, rozwód wiąże się także z koniecznością ustalenia kwestii związanych z opieką nad nimi. W tym zakresie istnieją różne możliwości, najczęściej występują warianty:
- władza rodzicielska jednego rodzica z ograniczeniem władzy drugiego i dodatkowo orzeczenie o kontaktach: dziecko mieszka z jednym z rodziców, a drugi rodzic ma prawo do kontaktów z dzieckiem; jeśli oboje rodzice oświadczą, że są zgodni w zakresie zasad kontaktów, sąd może o nich nie orzekać.
- opieka (piecza) naprzemienna: oboje rodzice mają równe prawa do wychowywania dziecka, dziecko mieszka w obu domach
Alimenty na dzieci
Obowiązek alimentacyjny, czyli wsparcie finansowe na utrzymanie dziecka, spoczywa na obu rodzicach. W trakcie rozwodu sąd ustala wysokość alimentów, które jeden rodzic ma płacić drugiemu. W przypadku opieki naprzemiennej oboje rodzice powinni ponosić koszty utrzymania dziecka po połowie.
Wysokość alimentów zależy od dwóch kluczowych kwestii: d usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego do płacenia alimentów. Obowiązuje dodatkowo zasada równej stopy życiowej dzieci i rodziców, co zakłada, że dzieci, które mają zamożnych rodziców będę uprawnione do wyższych alimentów.
Alimenty na małżonka
Rozwód może wiązać się także z obowiązkiem alimentacyjnym wobec małżonka. Jest to szczególnie istotne w przypadku, gdy jeden z małżonków nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie (np. w wyniku długotrwałej niezdolności do pracy). Ponadto, jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa
Do kiedy można zrezygnować z rozwodu?
Pozew o rozwód można cofnąć w każdym momencie do czasu wydania wyroku. Druga strona może jednak oświadczyć, że nie zgadza się na cofnięcie pozwu i w takiej sytuacji postępowanie będzie kontynuowane.
Czy Sąd może odmówić orzeczenia rozwodu?
Przepisy prawne dają Sądowi możliwość odmowy orzeczenia rozwodu. Zgodnie z przepisami, mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Koszty rozwodu
Koszt rozwodu zależy od kilku czynników, w tym:
- Opłata sądowa: w przypadku rozwodu bez orzekania o winie wynosi ona 600 zł, przy rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca połowę tej opłaty
- Do tego mogą dojść koszty przeprowadzenia dowodów w sprawie np. koszty stawiennictwa świadków, koszty przeprowadzenia wywiadu kuratorskiego, opinii biegłych psychologów, psychiatrów itp.
- Koszty pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego): opłaty za profesjonalną pomoc prawną zależą zazwyczaj od stopnia skomplikowania sprawy.
Jeżeli potrzebujesz wsparcia w uzyskaniu rozwodu, skorzystaj z pomocy adwokata z Opola stacjonarnie lub online i odezwij się do nas drogą mailową lub telefoniczną.
