obnizenie tresci na stronach bez slidera






Nowe zasady uznawania orzeczeń w sprawach spadkowych i europejskie poświadczenie spadkowe

Z dniem 17 sierpnia 2015 r. weszły w życie istotne zmiany w zakresie prawa spadkowego państw członkowskich UE. Od tego dnia zaczynają obowiązywać: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 oraz nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego i prawa o notariacie. Ich celem jest ułatwienie obywatelom UE prowadzenia spraw spadkowych, w których w grę wchodzić będą przepisy więcej niż jednego państwa (sprawy tzw. transgraniczne).

Nowe przepisy będą miały zastosowanie do sytuacji, w których spadkodawca zmarł w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 r.

Zakres zmian jest następujący:

- obecnie zasadą jest, że do ogółu spraw dotyczących spadku (przede wszystkim: sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, o dział spadku) właściwe będzie zarówno prawo, jak i sądy tego państwa, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci; nie będzie zatem miało, co do zasady, znaczenia gdzie zmarły miał majątek lub jakiego państwa był obywatelem;

 

Od powyższej zasady wprowadzono jednak istotne odstępstwa:

- spadkodawca może jako prawo właściwe wybrać prawo państwa, którego jest obywatelem; nastąpi to przez złożenie stosownego oświadczenia, które może być częścią testamentu albo samodzielnym oświadczeniem w formie wymaganej dla testamentu (co do zasady należy sporządzić je na piśmie albo u notariusza)

- jeżeli spadkodawca dokonał wyboru, że prawem właściwym będzie prawo państwa, którego jest obywatelem, spadkobiercy będą mogli zawrzeć tzw. umowę prorogacyjną, w której ustalą, że właściwy do rozpoznania sprawy będzie również sąd tego państwa

- jako miejsce zwykłego pobytu rozumiane jest miejsce, w którym dana osoba zazwyczaj przebywa i w którym znajduje się jej główne centrum egzystencji; co istotne, z punktu widzenia emigracji zarobkowej np. do Niemiec czy Holandii: nawet długotrwały pobyt za granicą nie musi jeszcze oznaczać, że dana osoba ma tam miejsce zwykłego pobytu, jeżeli zachowany jest ścisły i stabilny związek z dotychczasowym państwem (np. ma tam rodzinę z którą pozostaje w bliskim kontakcie, dom, który często odwiedza); ostateczna decyzja co do określenia miejsca stałego pobytu należeć będzie do sądu rozpoznającego sprawę

 

***wniosek praktyczny: jeśli w pisemnym oświadczeniu lub w testamencie określimy prawo właściwe w naszej sprawie spadkowej, odpadnie konieczność ustalenia miejsca naszego stałego pobytu (może być to trudne w przypadkach prowadzenia życia osobistego i zawodowego w różnych państwach); ułatwi to spadkobiercom przeprowadzenie postępowania spadkowego i niewątpliwie je przyspieszy

- uznanie orzeczenia z innego państwa członkowskiego następuje automatycznie, bez potrzeby przeprowadzania jakiegokolwiek innego postępowania

- stwierdzenie wykonalności orzeczenia (w razie potrzeby przymusowego jego wykonania) będzie wymagać natomiast przeprowadzenia dodatkowego postępowania, przed sądem państwa, w którym orzeczenie to ma być wykonane; będzie to jednak postępowanie uproszczone i, w założeniu, szybkie

- wprowadzono nowy, jednolity na terenie całej UE, dokument: europejskie poświadczenie spadkowe, do wydawania którego upoważnione będą sądy państw członkowskich , a także notariusze (w przypadku spraw niespornych); dokument ten będzie potwierdzał że osoba w nim wymieniona posiada określone w nim prawa do spadku po konkretnej osobie (podobnie jak postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku czy akt poświadczenia dziedziczenia)

- co istotne: europejskie poświadczenie spadkowe może być wydane tylko, gdy prawa do spadku są ustalone w sposób niewątpliwy i nie są przez nikogo kwestionowane;

- w sprawach spornych konieczne będzie w pierwszej kolejności uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku; następnie można będzie wystąpić wystąpić o wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego

- opłata od wniosku o wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego wynosi 300 zł; w razie zwrócenia się do notariusza, maksymalna stawka taksy notarialnej wynosi 400 zł.

 

*** uwaga: omówione regulacje nie dotyczą terenu Wielkiej Brytanii, Irlandii i Danii, gdyż nie obowiązuje tam rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

mapa